આયુષ્માન ભારત યોજના (PMJAY) એ ભારત સરકારની એક મહત્ત્વકાંક્ષી આરોગ્ય યોજના છે, જે દેશના 10 કરોડથી વધુ ગરીબ અને સંવેદનશીલ પરિવારોને સેકન્ડરી અને ટર્શિયરી કેટેગરીની હોસ્પિટલ સારવાર માટે પ્રતિ વર્ષ 5 લાખ રૂપિયા સુધીની કેશલેસ કવરેજ પૂરી પાડે છે. ઓગસ્ટ 2024માં, સરકારે આ યોજનાનો દાયરો વધારીને બધા જ 70 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના વૃદ્ધ નાગરિકોને યોજનાના લાભાર્થી બનાવ્યા છે, ભલે તેમની આર્થિક સ્થિતિ કઈ પણ હોય.
આયુષ્માન કાર્ડ માટેની પાત્રતા (Eligibility)
- ગ્રામીણ ક્ષેત્રના પાત્ર પરિવારો: એવા પરિવારો જેમાં 16-59 વર્ષની ઉંમરનો કોઈ પુખ્ત સભ્ય ન હોય, SC/ST પરિવાર, ભિક્ષુક, ઘર એક જ ઓરડાનું અને કચ્ચું હોય, પ્રાથમિક આદિવાસી સમૂહ, જમીન વિહોણા અને મજૂરી પર નિર્ભર પરિવારો.
- શહેરી ક્ષેત્રના પાત્ર પરિવારો: ઘરેલું કામદાર, રઘપીકર, રિક્ષા ચાલક, મોચી, ભિખારી, દરજી, બાંધકામ મજૂર, સફાઈ કામદાર, શોપ વર્કર, સફાઈ કામદાર વગેરે 11 વ્યવસાયિક શ્રેણીના પરિવારો.
- વૃદ્ધ નાગરિકો: 70 વર્ષ અને તેનાથી વધુ ઉંમરના તમામ નાગરિકો હવે યોજના માટે પાત્ર ઠહેરાયા છે.
આયુષ્માન કાર્ડ બનાવવા માટે જરૂરી દસ્તાવેજો
આયુષ્માન કાર્ડ ઓનલાઈન Apply કરવાની સ્ટેપ બાય સ્ટેપ પ્રક્રિયા
- સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જાઓ: સૌપ્રથમ pmjay.gov.in એટલે કે પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજનાની ઓફિશિયલ વેબસાઇટ પર જાઓ.
- ‘Am I Eligible’ પર ક્લિક કરો: હોમપેજ પર જ ‘Am I Eligible’ (શું હું પાત્ર છું?) ના ઓપ્શન પર ક્લિક કરો.
- મોબાઈલ નંબરથી લોગઇન કરો: તમારો મોબાઈલ નંબર દાખલ કરો અને મળેલા OTPથી લોગઇન કરો.
- પાત્રતા તપાસો: તમારું રાજ્ય, જિલ્લો, સબ-સ્કીમ (PMJAY) પસંદ કરો. ‘Search By’ માં ‘Aadhaar Number’ પસંદ કરીને તમારો આધાર નંબર દાખલ કરો અને ‘Search’ પર ક્લિક કરો.
- e-KYC પૂર્ણ કરો: જો તમારું નામ સૂચિમાં હશે, તો ‘Do e-KYC’ બટન દેખાશે. આધાર OTPની મદદથી e-KYC પ્રક્રિયા પૂરી કરો.
- કાર્ડ ડાઉનલોડ કરો: e-KYC પૂરી થયાના 15-20 મિનિટ બાદ ફરીથી લોગઇન કરો. તમારા નામની સામે ‘Download Card’નું બટન હશે, તેના પર ક્લિક કરી આયુષ્માન કાર્ડ ડાઉનલોડ કરો.
મહત્વપૂર્ણ સૂચના: જો તમારું નામ સૂચિમાં નથી અથવા તમે 70 વર્ષથી વધુ ઉંમરના છો, તો તમે ‘Click Here to Enroll’ અથવા ‘Click Here for fresh enrollment of 70’ના ઓપ્શન પર ક્લિક કરી નવી નોંધણી કરી શકો છો
આયુષ્માન કાર્ડ ઓફલાઈન Apply કરવાની રીત
જો તમને ઓનલાઈન અરજી કરવામાં મુશ્કેલી આવે છે, તો તમે તમારા નજીકના Common Service Centre (CSC) અથવા આયુષ્માન મિત્ર હોય તે હોસ્પિટલ પર સંપર્ક કરી ઓફલાઈન પણ અરજી કરી શકો છો. ત્યાં જરૂરી દસ્તાવેજો સબમિટ કર્યા પછી, કેન્દ્રના અધિકારી તમારું નોંધણું કરી આયુષ્માન કાર્ડ આપશે.
આયુષ્માન કાર્ડના ખાસ ફાયદા
- 5 લાખ રૂપિયાની કવરેજ: પ્રતિ પરિવાર પ્રતિ વર્ષ 5 લાખ રૂપિયા સુધીની હોસ્પિટલ સારવાર મફત.
- કેશલેસ ઇલાજ: યોજનામાં સૂચિબદ્ધ જાહેર અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં કેશલેસ સારવાર મળે છે.
- વ્યાપક કવરેજ: હોસ્પિટલમાં દાખલ થવું, ડૉક્ટરની ફી, ઓપરેશન, દવાઓ અને નિદાન સેવાઓ સહિત 1393થી વધુ પ્રકારની સારવાર આવરી લેવામાં આવે છે.
- પરિવારને લાભ: એક કાર્ડ પરિવારના બધા જ સભ્યો માટે માન્ય છે.
- વૃદ્ધો માટે વિશેષ સુવિધા: 70 વર્ષથી વધુ ઉંમરના વૃદ્ધોને અલગ કાર્ડ અને પરિવારમાં જો તે પહેલાથી જ લાભાર્થી હોય તો વધારાની 5 લાખ રૂપિયાની ટોપ-અપ કવરેજ
સત્તાવાર ‘Ayushman App’
લાભાર્થીઓ ‘Ayushman’ નામની સરકારની સત્તાવાર મોબાઈલ એપ ગૂગલ પ્લે સ્ટોરથી ડાઉનલોડ કરી શકે છે. આ એપના માધ્યમથી પણ આયુષ્માન કાર્ડ બનાવવા અને યોજનાની માહિતી મેળવવી સરળ બની છે
અન્ય વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
પ્રશ્ન: શું આયુષ્માન કાર્ડ આખા પરિવાર માટે માન્ય છે?
જવાબ: હા, આયુષ્માન કાર્ડ આખા પરિવાર માટે માન્ય છે અને 5 લાખ રૂપિયાની કવરેજ પરિવારના બધા સભ્યો માટે સમાન રીતે વાપરી શકાય છે.
પ્રશ્ન: આયુષ્માન કાર્ડથી સારવાર લેતી વખતે પૈસા આપવાના પડે છે?
જવાબ: ના, યોજનાની હોસ્પિટલોમાં લાભાર્થીઓને સંપૂર્ણ કેશલેસ સારવાર મળે છે.
પ્રશ્ન: 70 વર્ષથી વધુ ઉંમરના વ્યક્તિને પહેલેથી જ પ્રાઈવેટ વીમો હોય તો?
જવાબ: હા, પ્રાઈવેટ હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ હોય છતાં પણ 70 વર્ષથી વધુ ઉંમરના વ્યક્તિ આયુષ્માન ભારત યોજનાનો લાભ લઈ શકે છે.
પ્રશ્ન: ઓનલાઈન અરજી કર્યા બાદ કાર્ડ કેટલા સમયમાં મળે?
જવાબ: e-KYC પૂર્ણ થયા પછી કાર્ડ તરત જ ડાઉનલોડ થઈ જાય છે. ઓફલાઈન અરજી કરીએ તો 10-15 દિવસમાં કાર્ડ મળી જાય છે.
Disclaimer: આ અહેવાલ સરકારી વેબસાઇટ અને જાહેર સ્રોતો પર આધારિત છે. અધિકૃત માહિતી માટે કૃપા કરીને pmjay.gov.in વેબસાઇટ ચેક કરો.
